دياربكر خود دياربكر « 1 » از بناهاى قديم و شهرهاى مشهور است . قلعهء بسيار مرتفع محكمى دارد كه بر دور آن قلعه شيرماج و خندق محكمى بوده است . تمام ابنيهء آنها از سنگهاى تراشيدهء بزرگ [ و ] بيشتر سنگها سنگ سياهى است كه در عجم سنگ پا نامند . ارگ شهر سواى قلعه ، خود شهر ارگ خوبى دارد كه در يك سمت از آن ارگ ، نارنج قلعهء سختى بوده است . همهء آنها از سنگ تراشيده [ 116 ب ] [ و ] از بناهاى غريب دنياست . هيچ تصور ساختن اين قسم بنا را نمىتوان كرد « 2 » . عمارات و ابنيهء تمام شهر از سنگ تراشيده [ است ] . مسجد جامع مساجد زيادى دارد كه شانزده [ تا ] از آن مساجد مناره‌هاى سنگ [ ى ] بسيار مرتفع دارد . از همهء مساجد عاليتر ، مسجد جامع است كه قبل از بعثت ، مدتها

--> ( 1 ) . « ديار جمع دار است و دار به معنى مسكن و محل » . ( سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 93 ) . ( 2 ) . « دياربكر در ميان تخته سنگهايى ساخته شده كه مشرف به پرتگاه‌اند » . ( سفارت كنت دوسرسى ، ص 291 ) .